>>NASZA SZKOŁA<<
EDUKACJA WOJSKOWA
Rekrutacja
Kalendarz
Licznik odwiedzin

   odwiedzający

   odwiedzających online

Patron Szkoły - 1. Ks. Stanisław Staszic - bioografia

Ksiądz Stanisław Staszic - krótki rys biograficzny.


staszic.jpgStanisław Wawrzyniec Staszic urodził się 6 listopada 1755 roku w Pile w rodzinie mieszczańskiej. Rodzina Stasziców cieszyła się ogromnym poważaniem wśród mieszczan, gdyż zarówno dziadek jak i ojciec Staszica wielokrotnie sprawowali urząd burmistrza. Młody Staś był dzieckiem dość wątłym i chorowitym dlatego też matka, Katarzyna z Mędlickich, ofiarowała go opiece boskiej. Od początku także czuwała nad jego edukacją zwracając szczególną uwagę na kształtowanie patriotyzmu i miłości do ojczyzny.

Początkowo Staszic kształcił się w domu rodzinnym następnie w szkole średniej w Wałczu. Po jej ukończeniu przeniósł się do kolegium Lubrańskiego w Poznaniu a potem do szkoły wojewódzkiej. W Poznaniu w 1776 roku podjął decyzję o wstąpieniu do seminarium, które ukończył i w 1779 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Nie zamierzał jednakże całkowicie poświęcać się służbie bożej i choć zachował prawa do występowania w stroju duchownego nigdy nie odprawił mszy świętej. Bardziej pociągała go dalsza nauka, dlatego też za radą ojca wyjechał na studia zagraniczne do Niemiec i Francji. Staszica szczególnie interesowały nauki przyrodnicze a głównie geologia i fizyka. Edukację akademicką uzupełniały samodzielne badania i obserwacje oraz długie rozmowy z wybitnym przyrodnikiem francuskim Georgem Buffonem.

Staszic powrócił do kraju w 1781roku a dzięki protekcji Józefa Wybickiego, objął posadę guwernera synów ordynata Andrzeja Zamojskiego. Jako nauczyciel dzieci arystokraty nie musiał się już martwić o mieszkanie i utrzymanie, gdyż otrzymywana dożywotnio pensja w wysokości 4 tys. złotych polskich w zupełności mu wystarczała. Dodatkowo Staszic przyzwyczajony był do oszczędnego trybu życia, dlatego też gospodarował pensją rozumnie co w efekcie przyniosło mu znaczny majątek.

Pobyt w rodzinie Zamojskich był niezwykle ważnym okresem w życiu Staszica. To tam ukształtowały się bowiem ostatecznie jego poglądy na różnorodne kwestie polityczne i społeczne. Rozmowy z byłym kanclerzem lub jego gośćmi, zasobna w rozmaitą literaturę biblioteka oraz podróże u boku arystokratów po kraju i poza jego granicami m.in. do Czech, Austrii, Włoch zaowocowały licznymi notatkami i przemyśleniami.

To w Zamościu anonimowo powstało jedno z największych dzieł Staszica poruszające kwestie reform państwowych: „Uwagi nad życiem Jana Zamojskiego”. W kolejnym zaś dziele „Przestrogach dla Polski” ostro krytykował panujące w państwie układy, dominację, prywatę i samowolę szlachty oraz domagał się głębokich reform państwowych m.in. praw dla mieszczan. Jego dzieła wzbudzały ostrą dyskusję wśród posłów na Sejm Wielki i wpłynęły na ukierunkowanie jego prac. Staszic przyczynił się także do rozwoju Akademii Zamojskiej, gdyż jako profesor katedry języka francuskiego podniósł poziom jej kształcenia.

Po śmierci ordynata Andrzeja Zamojskiego (1792 r.) a potem także Konstancji Zamojskiej (1797 r.) Staszic na stałe osiadł w Warszawie, zajmując skromne mieszkanie w oficynie pałacu Sapiehów należącego do jego dawnej uczennicy Anny z Zamojskich Sapieżyny.

Od tego momentu tj. 1797 roku aż do swojej śmierci 20 stycznia 1826 roku, Stanisław Staszic niezwykle aktywnie uczestniczył w życiu politycznym i społecznym kraju. Piastował wiele wysokich stanowisk m.in. prezesa Towarzystwa Przyjaciół Nauk, członka Izby Edukacji i Dyrekcji Skarbowej (Księstwo Warszawskie), radca stanu (Księstwo Warszawskie), radca i członek Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (Królestwo Polskie), dyrektor Wydziału Przemysłu i Kunsztów (Królestwo Polskie).

W związku z pełnieniem tej ostatniej funkcji, Staszic ogromny nacisk położył na rozwój górnictwa i hutnictwa. Troszczył się nie tylko o poszukiwanie nowych surowców ale i także ich należyte wykorzystanie. Dlatego też z jego inicjatywy rozbudowywano stare lub zakładano nowe huty i kopalnie. Aby zaś zadbać o dobre przygotowanie zawodowe przyszłych pracowników powoływano szkoły o charakterze górniczo- hutniczym m.in. w Kielcach utworzono Szkołę Akademiczno-Górniczą. Dzięki tej inicjatywie w okresie dyrektorstwa Staszica (lata 1816-1824) wzrosła liczba kopalń np. rudy żelaza z 9 do 27, miedzi z 2 do 6 a węgla kamiennego z 2 do 4.

Nie zawsze także ta aktywna działalność Stanisława Staszica spotykała się z pełnym zrozumieniem ze strony innych ministrów. Często na tym polu dochodziło do ostrych sporów i kłótni m.in. z ministrem skarbu księciem Ksawerym Druckim-Lubeckim, który uważał, że inwestycje górnicze są nierentowne. Po jednym z takich konfliktów w 1824 roku, Staszic złożył dymisję z pełnionej funkcji. Car starał się jednakże zrekompensować mu to w jakiś sposób mianując go na ministra stanu (w skład Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego) oraz przyznaniem Orderu Orła Białego.

Staszic zapoczątkował także na ziemiach polskich idee samorządności. Dzięki zgromadzonym funduszom w 1801 roku, zakupił na nazwisko Anny z Zamojskich Sapieżyny dobra hrubieszowskie o powierzchni 12 tys. mórg. Dla lepszego ich zagospodarowania powołał do życia Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie. Zawarł z nim umowę na mocy której jego członkowie - włościanie stali się dziedzicznymi użytkownikami gospodarstw. Członkowie płacili zróżnicowany czynsz a wypracowane fundusze przeznaczano m.in. na nowe inwestycje oraz na pomoc w razie klęsk żywiołowych lub na opiekę nad sierotami, kalekami i starcami. Oprócz ziemi Towarzystwo posiadało swoje lasy, cegielnie, młyny oraz karczmy. Chłopi z dóbr staszicowskich mieli także możliwość zdobycia wyższego wykształcenia, gdyż towarzystwo fundowało kilka stypendium dla uczniów szkół średnich i wyższych. Ta osobliwa organizacja została zalegalizowana w 1821 roku i przetrwała do 1887 roku.

Mimo rozlicznych funkcji i związanych z tym obowiązków Staszic znalazł także czas na przyjemności. Jego pasją był teatr oraz podróże. Uważany jest za pierwszego w Polsce taternika, gdyż uzbrojony w barometry, termometry, busolę i inny sprzęt niemal przez trzy lata wędrował po Tatrach, zdobywając niedostępne szczyty Krywania, Łomnicy i Kołowy. Rezultatem tej jak i innych podobnych wędrówek o podłożu geologicznym m.in. przebadał Lubelszczyznę i Chełmszczyznę stało się wielkie dzieło będące próbą syntezy budowy geologicznej Polski: „O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski”.

W ostatnich latach życia Stanisław Staszic otrzymywał liczne ordery i odznaczenia m.in. wspominany już Order Orła Białego i order św. Stanisława I klasy. Cieszył się także powszechnym szacunkiem wśród wszystkich warstw społecznych. Podziwiano go za pracowitość, zapał, gorliwość w pełnieniu obowiązków, filantropię i hojność dla innych. Dzielił się tym co miał choć sam żył niezwykle oszczędnie: skromnie jadał, nie urządzał wystawnych przyjęć i bankietów, ubierał bardzo biednie. Stał się z tego powodu nawet bohaterem jednego z opowiadań Karola Dickensa. Jednak taki styl życia pozwolił mu zgromadzić znaczny majątek a zaoszczędzone pieniądze przeznaczyć na działalność dobroczynną m.in. był fundatorem siedziby Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie, obelisku na cześć Unii polsko - litewskiej w Lublinie.

Do końca swego życia pozostał więc Staszic pracowity, wierny swoim ideałom człowieka Oświecenia, interesującym się wszystkim co go otaczało. Niezmordowany filantrop i idealista, gorący patriota zmarł po ciężkiej chorobie 20 stycznia 1826 roku w Warszawie. Jego pogrzeb wbrew sugestiom z testamentu stał się wielką patriotyczną manifestacją narodową. Pochowano go przy klasztorze kamedułów na Bielanach a wdzięczni włościanie z Towarzystwa ufundowali w 1876 roku pomnik.

Opracowała: Katarzyna Karamać



Data utworzenia: 18/03/2010 ¤ 16:42
Ostatnie zmiany: 28/11/2018 ¤ 10:52
Kategoria : Patron Szkoły


podgląd wydruku podgląd wydruku     Wersja do druku Wersja do druku

 
Film-Letni obóz szkoleniowy klas mundurowych 14-21.06.2018 r.

 
Monitoring wizyjny w ZSEiT
Zespół Szkół Energetycznych i  Transportowych w Chełmie prowadzi monitoring wizyjny budynku Szkoły, Internatu oraz Sali gimnastycznej oraz terenu wokół niego w celu zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników Szkoły, ochrony mienia Szkoły i zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić Szkołę na szkodę.

Podstawę  prawną  wprowadzenia  monitoringu stanowią art. 108a ustawy z dnia 11 stycznia 2017 roku Prawo oświatowe oraz art. 222 § 1 Kodeksu pracy. Administratorem systemu monitoringu jest Szkoła ZSEiT w Chełmie.

Kontakt z Inspektorem Danych Osobowych jest możliwy adresem e-mail:
inspektor@cbi24.pl. Każda   osoba   ma   prawo   wniesienia   skargi   do   Prezesa   Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Zapisy z monitoringu przechowywane będą przez okres 1 miesiąca. Odbiorcami danych osobowych mogą być wyłącznie ograny uprawnione na podstawie przepisów prawa. Regulamin monitoringu dostępny jest na stronie  internetowej Szkoły oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.

 
Z ostatniej chwili
UWAGA!
 
Nowy plan lekcji
 
jest na stronie szkoły
i w dzienniku elektronicznym
Obowiązuje od
16.09.2019 r.
(poniedziałek)

>Pokaz z galerii zdjęć<

Staż w Grecji cz.2

E-usługi

Platforma Edukacyjna



sprawdź pocztę





Praktyki z Erasmus+

>>>Galeria zdjęć<<<

Zamknij  Archiwum 2010

Zamknij  Archiwum 2011

Zamknij  Archiwum 2012

Zamknij  Archiwum 2013

Zamknij  Archiwum 2014

Zamknij  Archiwum 2015

Zamknij  Archiwum 2016

Zamknij  Archiwum 2017

Zamknij  Archiwum 2018

Zamknij  Wydarzenia 2019

Zamknij  ~Edukacja wojskowa~

Zamknij  ~INTERNAT~

Agendy Szkoły
Nasi partnerzy

CEMEX - partner strategiczny naszej szkoły
CEMEX


ELPAR






 

 






Oficjalny Serwis Urzędu Miasta Chełm

W3C CSS Adaptation Skins Papinou Š 2007 - Licence Creative Commons
^ Góra ^